Bouwen aan de volgende 35 jaar

Interview met Jelmer Domela, Managing Director bij Alphatron Marine Nederland.

Over kennis, connectiviteit en de toekomst van de maritieme sector

De eerste 35 jaar van Alphatron Marine werden gekenmerkt door ondernemerschap, technische innovatie en internationale groei. De komende 35 jaar zullen er anders uitzien. Technologie ontwikkelt zich sneller dan ooit, geopolitieke ontwikkelingen beïnvloeden wereldwijde handelsstromen en de beschikbaarheid van technisch talent staat onder druk.

Volgens MD Jelmer ligt de grootste uitdaging echter niet in technologie zelf.

“Technologie kunnen we ontwikkelen, kopen of integreren. De echte uitdaging zit in mensen en kennis.”

Juist daarom draait zijn visie op de toekomst niet alleen om nieuwe producten of systemen, maar vooral om het behouden, delen en benutten van kennis binnen een steeds veranderende wereld.

Een sector in beweging

De maritieme sector heeft zich altijd moeten aanpassen aan veranderingen. Toch merkt Jelmer dat de snelheid van die veranderingen de afgelopen jaren aanzienlijk is toegenomen. “We hebben te maken met technologische ontwikkelingen, maar ook met geopolitieke verschuivingen, veranderende handelsstromen, nieuwe regelgeving en steeds hogere verwachtingen van klanten.”

De internationale scheepvaart is volgens hem nauw verweven met de wereldwijde economie. “Wat er aan de andere kant van de wereld gebeurt, heeft vaak direct invloed op onze klanten. En daarmee uiteindelijk ook op ons.”

Dat vraagt om flexibiliteit. “Je moet continu blijven kijken waar kansen liggen en hoe je daarop inspeelt.” Volgens hem is dat niets nieuws voor Alphatron Marine. “Ondernemerschap betekent uiteindelijk dat je blijft bewegen.”

Groei vraagt om een bredere blik

Wanneer Jelmer naar de toekomst kijkt, ziet hij volop mogelijkheden voor verdere groei. Die groei komt echter niet uitsluitend uit producten. “Klanten verwachten steeds vaker complete oplossingen.”

Waar systemen vroeger vaak los van elkaar werden geleverd, verschuift de vraag steeds meer naar integratie, connectiviteit en dienstverlening. “Het gaat niet meer om één radar, één communicatiesysteem of één applicatie. Het gaat om hoe alles samenwerkt.”

Dat geldt voor de zeevaart, de binnenvaart en nieuwe ontwikkelingen rondom remote operations. “De complexiteit neemt toe, maar tegelijkertijd verwachten klanten juist meer eenvoud.” Volgens Jelmer ligt daar een belangrijke kans voor Alphatron Marine. “Onze rol wordt steeds meer die van systeemintegrator en kennispartner.”

De grootste uitdaging: mensen

Wanneer het gesprek gaat over de toekomst van de organisatie, komt Jelmer al snel uit bij personeel.

“De beschikbaarheid van technisch talent wordt één van de grootste uitdagingen van de komende jaren.” Volgens hem speelt dat niet alleen binnen Alphatron Marine, maar in de hele technische sector. “We zien dat ervaren mensen met pensioen gaan, terwijl het steeds moeilijker wordt om nieuwe technici te vinden.”

Daarom kijkt hij verder dan traditionele oplossingen. “We moeten slimmer omgaan met de kennis die we al hebben.” Waar vroeger veel expertise bij individuele medewerkers zat, moet die kennis volgens hem steeds meer onderdeel worden van de organisatie zelf. “Je wilt voorkomen dat kennis verdwijnt wanneer iemand vertrekt of met pensioen gaat.”

Van ervaring naar collectieve kennis

Binnen Alphatron Marine wordt daarom volop gewerkt aan het vastleggen en structureren van kennis. “In iedere organisatie zit enorm veel waardevolle informatie opgeslagen. De uitdaging is om die informatie toegankelijk te maken.”

Volgens Jelmer gaat het daarbij niet alleen om documenten of handleidingen. “Het gaat om praktijkervaring. Om oplossingen die mensen in het verleden hebben bedacht. Om lessen die tijdens projecten zijn geleerd.” Die kennis moet beschikbaar worden voor de hele organisatie.

“Als iemand in Singapore iets leert, willen we dat die kennis ook beschikbaar is voor collega’s in Nederland, België of waar dan ook. ”Juist die internationale kennisuitwisseling ziet hij als een belangrijke succesfactor voor de toekomst.

AI als versneller

Kunstmatige intelligentie speelt daarbij een steeds grotere rol. Toch kijkt Jelmer daar pragmatisch naar. “AI is geen doel op zich.” Volgens hem begint alles met goede data. “AI kan alleen waarde toevoegen wanneer de onderliggende kennis goed is vastgelegd.”

Daarom investeert Alphatron Marine in systemen die informatie structureren en toegankelijk maken. “Wanneer kennis beschikbaar is, kunnen slimme systemen helpen om die kennis sneller terug te vinden en toe te passen.” Dat biedt kansen op verschillende gebieden.

“Of het nu gaat om engineering, service, projectmanagement of offertes: veel processen kunnen slimmer en efficiënter worden ingericht.” Volgens Jelmer gaat het daarbij niet om het vervangen van mensen. “Het doel is juist om mensen sterker te maken.”

Meer ruimte voor expertise

Een belangrijk voordeel van digitalisering is volgens hem dat medewerkers zich daardoor meer kunnen richten op werkzaamheden die daadwerkelijk waarde toevoegen. “Vandaag de dag doen we soms nog dingen opnieuw die ergens anders al een keer zijn opgelost.” Door kennis beter beschikbaar te maken ontstaat meer ruimte voor innovatie, creativiteit en complexe vraagstukken.

“We willen minder tijd besteden aan repetitief werk en meer tijd aan de dingen waar menselijke expertise echt het verschil maakt.” Dat geldt zowel voor ervaren medewerkers als voor nieuwe collega’s. “Technologie kan jonge professionals helpen om sneller te leren en sneller productief te worden.”

Connectiviteit als basisvoorziening

Een andere ontwikkeling die volgens Jelmer de komende jaren bepalend zal zijn, is de verdere groei van connectiviteit. “Verbonden systemen worden steeds meer de norm.”

Nieuwe satelliettechnologieën zorgen ervoor dat schepen vrijwel overal toegang hebben tot snelle en betrouwbare communicatie. “Connectiviteit wordt net zo vanzelfsprekend als elektriciteit of internet op kantoor.”

Dat creëert nieuwe mogelijkheden voor ondersteuning op afstand, monitoring en datagedreven dienstverlening. “Wanneer systemen continu verbonden zijn, kunnen we klanten sneller helpen en problemen eerder signaleren.” Volgens Jelmer staan we nog maar aan het begin van die ontwikkeling.

Cybersecurity wordt onderdeel van alles

Meer connectiviteit brengt ook nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee. “Cybersecurity wordt steeds belangrijker.”

Waar digitale veiligheid vroeger vaak werd gezien als een afzonderlijk onderwerp, verwacht Jelmer dat het volledig geïntegreerd raakt in alle systemen en processen. “Het wordt geen aparte discipline meer. Het wordt een vanzelfsprekend onderdeel van alles wat we doen.” Dat geldt volgens hem niet alleen voor leveranciers, maar voor de hele sector. “Klanten verwachten terecht dat hun systemen veilig, betrouwbaar en toekomstbestendig zijn.”

Op weg naar meer autonomie

Ook op het gebied van automatisering verwacht Jelmer grote veranderingen. “We zullen steeds meer intelligente systemen zien.”

Toch denkt hij niet dat schepen op korte termijn volledig zonder mensen zullen varen. “De mens blijft belangrijk.” Wel verwacht hij dat de rol van bemanningen verandert.

“Steeds meer routinematige taken zullen worden ondersteund of overgenomen door technologie.” Daardoor verschuift de focus van uitvoering naar toezicht, analyse en besluitvorming. “Voor bepaalde toepassingen zien we nu al ontwikkelingen richting remote operations en gedeeltelijke autonomie.”

Volgens hem is de vraag niet óf die ontwikkeling doorgaat, maar hoe snel.

De kracht van langetermijndenken

Naast technologische ontwikkelingen ziet Jelmer ook veel waarde in de positie van Alphatron Marine binnen de JRC Group. “Een belangrijk voordeel is het langetermijndenken.” Volgens hem biedt dat ruimte om te investeren in mensen, innovatie en kennisontwikkeling. “Je kunt bouwen aan de toekomst wanneer je verder kijkt dan de resultaten van vandaag.”

In de afgelopen jaren heeft hij bovendien gezien hoe het wederzijdse begrip tussen beide organisaties is gegroeid. “We hebben steeds meer respect gekregen voor elkaars kwaliteiten.” Dat vormt volgens hem een sterke basis voor verdere ontwikkeling.

De volgende generatie

Wanneer Jelmer vooruitkijkt naar de komende tien jaar, ziet hij een organisatie die blijft veranderen, maar tegelijkertijd trouw blijft aan haar oorsprong. “De technologie zal veranderen. Onze producten zullen veranderen. De verwachtingen van klanten zullen veranderen.”

Wat volgens hem niet verandert, is het DNA waarop het bedrijf is gebouwd. “Nieuwsgierigheid, ondernemerschap, technische kennis en betrokkenheid bij klanten.”

Die waarden vormen volgens hem de verbinding tussen het verleden en de toekomst. “Veel van wat Alphatron Marine succesvol heeft gemaakt, blijft ook in de toekomst relevant.”

Daarom heeft hij een duidelijke boodschap voor de volgende generatie professionals. “Blijf leren. Blijf nieuwsgierig. En wees niet bang om nieuwe ideeën te onderzoeken.” Volgens hem begint vooruitgang vaak met mensen die bereid zijn bestaande werkwijzen ter discussie te stellen.

De volgende 35 jaar

Als Jelmer één rode draad ziet in de geschiedenis van Alphatron Marine, dan is het het vermogen om mee te bewegen met veranderingen zonder de eigen identiteit te verliezen. “Dat is misschien wel onze grootste kracht.”

De komende jaren zullen nieuwe uitdagingen brengen. Nieuwe technologieën. Nieuwe markten. Nieuwe verwachtingen. Maar de kern blijft volgens hem hetzelfde. “De toekomst gaat niet alleen over technologie.”

Uiteindelijk draait het om mensen die technologie gebruiken om problemen op te lossen, klanten verder te helpen en nieuwe kansen te creëren. “Als we dat blijven doen, dan heb ik er alle vertrouwen in dat de volgende 35 jaar minstens zo interessant worden als de afgelopen 35.”